چشم پيچيده ترين ارگان بدن پس از مـغز اسـت
و متـشكل از 2 ميـليـون بـخش فـعال مي باشد.
چشم هـا قادر به پردازش 36 هزار بيت اطلاعات
در ساعت هستند. چشم هـــا قادر به تشخيص
نـور شـمع از مسـافـت 30 كيــلومتري در شرايط
جـوي ايده آل ميباشند- چشم در 85 درصد كـــل
اطـلاعـات مـغـز شـما سـهــيـم اسـت- 65 درصد
گذرگاههاي مـنتهي به مغز را مورد استفاده قرار
ميدهد- در كل عمر شما حدود 24 ميليون تصوير
از جـهان را در اختيارتان قرار مي دهـد- كره چشــم يك فرد بالغ 2.5 سانتيمتر قطر دارد. هنگامي كه به مطب چشم پزشكي وارد مي گرديـد نخـسـتـين مــعاينه چشمها توسط SNELLEN (اسنلن، علائم E شكل كه به اندازه ها و جهات مختلف چيده شده اند) بروي چشـــمهاي شما انجام مي گـيـريد. مـعــيار آن دارا بودن قدرت نمودار ديد 20/20 است. اين بدين مفهوم است كه شما هنگامي كه در فاصله 20 فوتي از جسمي قرار ميـــگريد قادر خواهيد بود به همان وضوح آن جسم را مشاهده كنيد كه يك فرد با چشمـان نرمال و سالم ميتواند. بنابراين ديد نرمال 20/20 ميباشد. حال اگر فردي ديد چشمانش 40/20 باشد بدين مفهوم است كه فرد وقتي چيزي را از فاصله 20 فوتي به وضوح ميبينيد، فـرد با چشمان نرمال همان را از فاصله 40 فوتي به وضوح مي تـواند مشاهده كند. بـنابراين چشم فرد مذكور ضعيف ميباشد. ديد 200/20 كور تلقي ميگردد. معادل متريك ديد نرمال 6/6 ميباشد. جالب است بدانيد كه ديد عقاب 2/20 ميباشد.
نحوه خواندن شماره عينك
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
در نسخه عينك اعدادي مانند: -180* 1.00- 2.00- را مي توانيد مشـاهـده كنيد. اولـين عدد مربوط است به خطاي انكساري كروي (نزديك بيني و يا دور بيني ). اگـر عدد منفي باشد به اين مفهوم است كه چشم نزديك بيني بوده و عدسي مقـعـر بـــراي اصــلاح آن نياز است و اگر مثبت باشد چشم دوربين اسـت و بــراي اصـــلاح ان عدسي محدب نياز ميباشد. دومين عدد ميزان آستيگماتيك بودن چشم را نشان مي دهــد. ســـومين عدد جهت محور آستيگماتيك كه نـور بـايـد انـكسـار يـابـد تـا اعـوجـاج قــرنيه را جبران كند. در نسخه چشم راسـت را بـا OD و چـشـم چـپ را بـــا OS و آستيگماتيسم را با DS=SPH مشخص مي كنند.
آشنايي با لنزهاي طبي
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ 
لنزهاي طبي عادي براي چشمان با شماره بالا منـــاسب
نيستند زيرا بسيار سنگين و قطور مي بـاشند .بهتر است
ايـن گـونه افراد از لنزهاي فشره HIGH-INDEX كه نـازكـتـر و
سبكتر از لنزهاي معمولي مي بـاشـنـد استـفـــاده كنـنـد.
هـمچنين بهتر است لنزشان آسفريك (ASPHERIC) باشد.
اين لنزها انحناي كمتري داشته و مسطح تر بنظر ميرسند
هـمـچـنـين چـشمـانــتان از پشت عينك طبيعي تر به نـظر
مي آيند.



لنـزهـاي دو كـانـوني (BIFOCAL) و چـند كـانوني
(MULTIFOCAL) و تدريجي(PROGRESSIVE) نيز
در چشــمهايي كه هم در مشاهده نزديك و هم
دور دچار مشكل مي باشند (مانند پيرچشمي)
مورد استفاده قرار مي گيرند كه داراي دو يا چند
كانون هستند و معمولا قسمت فوقاني عدسي
بــراي مشاهده دور و بخش تحتاني آن براي نزديك طراحي شده است. لنزهاي تدريجي نـــيز مزيتشان آن است كـه خـط متـمايـز كنـنـده در عـدسي وجود ندارد و كانون عدسي به تدريج و بصورت نامحسوس تغيير ميكند.







براي آشنايي با فريم عينك و پوششهاي لنز به بخش عینکهای آفتابی مراجعه كنيد.
نزديك بيني، دوربيني، آستيگماتيسم، پير چشمي، كور رنگي، آب مرواريد، آب سياه...
نزديك بيني (NEAR_SIGHTEDNESS=MYOPIA)
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
اين گونه افراد اشياء نزديك را خوب ميبينند اما
براي ديدن اجسام دور مشكل دارند. عــلت آن
از حـد نرمال كشيده تر بودن كره چشم است.
كه سبب مي گـردد پـرتـوهـاي نـور بـه جـلـوي
شبكيه متمركز گردند.اين اختلال با عدسيهاي
مـقــعر (كاو) قابل اصلاح مي بـاشد. ( لنزهای
تمـــاسي و عمل جراحي نيز كارسازاست.)
دور بيني (FAR_SIGHTEDNESS=HYPEROPIA)
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
ايـن گـونه افــراد دور را خوب ميبينند اما براي
مشاهده اجسام نزديك مشكل دارند. عــلت
آن از حـد نـرمـال كـوتـاه تـر بـودن كـره چشم
ميــباشد كه سبب مي گردد پرتوهاي نور در
پـشت شـبـكيه متـــمركز گردند. ايــن اختلال
توسط عدسيهاي محدب قابل اصلاح اسـت.
( لنزهای تماسی و عمل جراحي نيز كارساز
است.)
آستيگماتيسم (ASTIGMATISM)
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
انـحناي قرنيه اين گونه افراد نامنظم و نـاهموار

بوده و داراي اعوجاج مي باشد. قــرنيه بيـضي
شكل است تا كروي كه سبب ميگردد پرتوهاي
نور به جاي آنكه در يك نقطه در شبكيه چشم
تمركز يابند در 2 نقطه متمايز متمركز ميشوند.
البته اين اختلال مي تـــواند در عدسي چشم
نـيـز وجود داشـتـه بـاشــــد. اين اختلال توسط
عدسيهاي ويژه كه انحناي نامنظم قرنيه را جبران مي كننــــد اصلاح
ميگردد.
پير چشمي (PRESBYOPIA)
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
هنگامي كه عدسي چشم بواسطه كهولت سن خاصيت ارتـجـاعـي خـــود را از دســت ميدهد ديگر عدسي قادر نخواهد بود بروي اجسام نزديك تمركز يابد و ايـجاد پير چشمي ميكند. اين اختلال توسط عدسيهاي دو كانوني قابل اصلاح ميباشد.
كوررنگي (COLOR BLINDNESS)
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
كور رنگي عارضه اي است كه مادر زادي بوده و در مردان شايع تر از زنان مي باشد. اين گونه افراد در تشخيص برخي رنگها مانند قرمز، سبز، زرد و آبي عاجز ميباشند. علت آن است كه سـلول هـاي حسـاس بـه رنـگ در شـبـكيـه دچـار نـقــص بوده و واكنش نشان نميدهند. شايعترين نوع كوررنگي، عدم توانايي تشخيص رنگهاي قرمز و سبز ميباشد.
جهت تست كور رنگي به بخش خطای چشم مراجعه نماييد.
آب مرواريد (CATARCT)
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
به تـيـره و تار شدن و از شفافيت افتادن عدسي

چشم اطلاق ميگردد. پروتـئينهاي عدسي تجمع
مي يابند. عـلت اصـلي آن مشـخص نبوده اما با
افزايش سن بروز مي نـمايد. عـــواملي كه آن را
تسريع مي كـنند: اشعه ماوراء بنفش خورشيد،
دودسیگار و الکل و تغذيه نامناسب مي بــاشد.
پـس از اعمـال جراحي چشم، ضربه به چشم و
آب مــرواريد مادرزادي نيز ميتواند علت آن باشد.
عـلايم آن ديــد تار و نا واضح و نور حاصل از لامپ
و يـا آفتاب خيلي روشن و درخشنده شده و آزاردهنده مي گردند و يا
رنگهاي روشن كم رنگ و تيره ميگردند. دوبيني نيز از علايم آن است.
اصلاح آن توسط عمل جراحي و گذاشتن لنز مصنوعي داخل چشمي
موسوم بــــه IOL ميباشد كه به اين عمل جراحي نيز به اصطلاح فاكو
(PHACO) ناميده ميگردد.
آب سياه (GLAUCOMA)
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
هنگاميكه فشار داخل چشم از حد نرمال بالاتــر
ميرود سبب آسيب به اعصاب چشمي ميــگردد
كه اگر درمان نشود منجر به كوري ميگردد. علت
آن كـاهش تـخـلـيه مـايـع داخـــل چشم (زلاليه)
است كه به طـــور مستمر در حال توليد و تخليه
ميباشد. ايــن حالت سبب افزايش فشار چشم
ميگردد. اگر مــجراي خروجي كاملا مسدود شود
بسيار خطرناك بوده و سبب سردرد، حـــــالــــت
تــهوع، قرمزي چشم، تاري ديد و كوري ميگردد.
درمانش قرص و قطره هايي مي بــــــاشند كه
فشار داخل چشم را كاهش داده و كنترل ميكنند.
حساسيت به نور، قور قرنيه، رتينوپاتي، تراخم، دوبيني، تنبلي چشم، افتادگي پلك...
حساسيت به نور (LIGHT SENSIVITY=PHOTOPHOBIA)
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
به عدم توانايي در تحمل نور اطلاق ميگردد. ايـن گونه افراد مجبور ميباشند در حضور نور چشمان خود را جمع كنند. سبب سردرد مي شود. مي تـــواند خفيف باشد و يا خيلي شديد و غير قابل تحمل. افرادي كه مبتلا به ميگرن هستند، چشمهاي روشني دارنــد و مبتلا به آب مرواريد هستند بيشتر در معرض اين عارضه مي بــاشند. حساسيت به نور ميتواند نشانه بيماري مننژيت نيز باشد. برخي از داروها مانند تتراسايكلين، استفاده از لنزهای تماسی، اعـمـال جـراحـي چشـم، مـسمـوميـت با سـرب، الـتـهـاب مـــلتحمه و بوتوليسم نيز سبب اين عارضه مي گردند.درمان آن از ميان بردن عامل ايجاد كننده اش ميباشد.
قوز قرنيه (KERATOCONUS)
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
در نوجواني و اوايل جواني بروز ميكند. قرنيه نازك شده و تغيير شكل ميدهد.

قرنيه بطور عادي گرد و كروي ميباشد اما قوز قرنيه برآمده گشته و مـخروطي
شكل ميگردد كه سبب تغيير پرتوهاي نور و برخورد با شبكيه شده و ديـــد را
مختل ميكند. اين بيماري تدريجي بوده و دير تشخيص داده ميشود. مــعمولا
با نزديك بيني و آستيگماتيسم همراه است. ژنتيكي مي بــاشد. علامت آن
ديد تار است.درمان آن در موارد خفيف عينك و لنزهاي تماسي نرم ميباشد
در مــــوارد شديدتر تجويز لنزهاي تماسي سخت و يا تعبيه كردن حلقه هاي
پــــــلاستيكي در زير و پيرامون قرنيه كه سبب مسطح و هموار گشتن قرنيه
مي گردد. در نهايت در موارد خيلي شديد بايد پيونـد قـرنـيـه صــورت گـــيرد.
رتينوپاتي (DIABETIC RETOPATHY)
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
زمـاني كه فرد ديابت دارد قند خونش بالاتر از حد
طبيعي ميباشد اين قـــند خون بالا سبب آسيب
به عروق خوني چشمها ميگردد. ســـبـب پـارگي
عــروق خوني چشم هـا و خـونـريـــزي شـده و به
اعصاب چشمي آسيب ميرساند و يا سبب ايجاد
عروق خوني جديد در شبكيه مي گردد كـه باعث
ايـجاد اثـر زخـــم در شـبـكـــيه و يا انفكاك شبكيه
مـي شود و يا عروق جديد روي عنبيه رشد كرده
كـه سبـب گلوكوما مي گردد. علايم آن مشاهده
اجسام شـنـــاور در چشــم، دو بيني و نقاط كور در ديد است. درمان آن با عمل جراحي ميباشد. البته در افرادي كه به مدت طولاني ديابت دارند مشاهده ميگردد.
تراخم (TRACHOMA)
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
عفونت كلاميديايي چشم است كه درمان آن توسط آنتي بيوتيك ميباشد.
دوبيني (STRABISMUS)
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
دو چـشم شما در يك راستا و در جهت جسم در
حال مشاهده قرار نمي گـيرد. يك چشم به طـور
طـبـيعي حركت كرده اما چشم ديگر بسمت بالا،
پـايين، داخل و يا خارج منحرف ميگردد. مادرزادي
مي بـاشد. عـلت آن كشـش نـابــرابر عضلات يك
سمت چشم و يا فلج بودن عضلات چشم است.
دوبيـني و ديـد تــــار از نشانه هاي آن مي باشد.
كودكاني كه دچار دور بيني مي باشند نيز ممكن
است به آن مبتلا گردند. درمان آن همانند تنبلي
چشم ميباشد.
تنبلي چشم (AMBLYOPIA)
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
ايــن اختلال 2 درصد جمعيت را درگير خود مي كند. سبب
ميگـردد كه سيستم مركزي بينايي بدرستي تكامل نيابد.
هرگاه به موقع درمان نگردد منجر به كـوري عـــملكردي در
چشم ميشود. هر چند چشم تنبل قادر به ديدن ميباشـد
اما مغز سيگنالهاي ورودي چشم تنبل به خاطر آنكه مبهم
و تار ميباشند حذف كرده و از چشم ديگركه تصويري واضح
دارد استفاده مي كـند. اين عارضه پيش از 6 سالگي آغاز
ميگردد. وقتي كودك درحين مشاهده چيزي چشمان خود
را جـمع ميكند و يا يك چشم را كاملا ميبندد و يا دچار سر
درد و خستگي چشم مي گردد، علت آن مي تواند تنبلي
چشم باشد. ضربه به چشم، اختلالات انكســـاري شـديد
اصلاح نشده ( نـزديك بيني،دور بيني و آستيگماتيســـم )
مي تواند علت آن باشد. درمان آن استفاده از چشم بند ميباشد كــه چشم سالم را با چشم بند مي بـندد تا چشم ضعيفـتـر و تـنبل را وادار به ديدن كنند. از قطره آتروپين هم استفاده ميكنند. اين قطره سـبب تاري چشم سالم ميگردد و مجددا چشم تنبل مجبور به فعاليت ميگردد. اگر علت آن اختلال انكساري نيز باشد عينك تجويز ميگردد.
افتادگي پلك (DROOPING EYELID=PTOSIS)
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
تنها پلك بالا را درگير ميكند. هم در بـزرگسـالان و
هم در كودكان مشاهده مي شود امــا بيـشتر در
افراد مسن. ميتواند خفيف بوده و يا بسيار شديد
بـاشـد و پـلـك چــشم را كاملا بپوشاند. عــلت آن
مـادرزادي و يـا كـهـولـت سـن، صـدمـه بـه چشم،
عـوارض اعـمـال جـراحي بـروي چـشـم، تـومــــور،
اخلالت نورولوژيك، ديابت و اختلال در عـضـله بــالا
آورنده پلك باشد. در كودكان هرگاه به موقع درمان
نگردد منجر به تنبلي چشم ميگردد. جراحي پلك
بهترين درمان آن است.
انـقـبـاض غيـر ارادي چـشم، پـف چشم ها، آماس ملتحمه، گل مژه، خشـكـي چـشـم، اجسام شناور...
انقباض غير ارادي چشم
(EYE TWITCHING=BLEPHAROSPASM)
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
يـك حـالت آزار دهـنـده و غـير ارادي انقباض عضلات اطراف
چشم ميباشد. علل آن ميتواند: استرس، تحريك ملتحمه
و قرنيه، خستگي، بي خـوابي، زل زدن بـيـش از حــد بــه
صفحه تلويزيون يــا مانيتور و يا خياطي و اختلال سيستم
عصبي باشد. درمان آن:معمولا خود بخود برطرف ميگردد.
كاهش استرس و استراحت به درمان آن كمك ميــكند. در
موارد شديد تزريق بوتوكس به عضله درگير انجام ميگيرد.
چشمهاي پف كرده (PUFFY EYES)
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
اين عارضه معمولا پس از مدت كوتاهي برطرف ميگردد. علل
آن:استرس ، آلرژي، تغييرات هورموني، گريه زياد (بـدن بـه
هيجانات واكـنـش نشـان داده و خـون بيـشتري روانــه اطراف
چشمها كرده و سبب تورم مي گردد)، خـواب (سـديـم زيــاد
در رژيم غذايي سبب تجمع آب ميگردد)،بی خوابی، كـم خـوابي
(غلت زدن در خواب)، مصرف بيش از حد الکل . درمان آن: صورت خود را با آب يخ بشوييد، سـديم (مانند نمك)كمـتـري مـصـرف كـنــيد، آب فراوان بنوشيد، دو برش خيار را در يحچال خنـك كـرده و روي چشمها قرار دهيد، دو چاي كيسه اي را در آب سرد خيسانده و در يـخـچــــال آن را خنك كنيد سپس روي پلكهاي بسته قرار دهيد.عامل آلرژي زا را شناسايي كرده و آن را حذف نماييد.
آماس ملتحمه (PINK EYES)
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
بـه التهاب و عفونت ملتحمه چشم مي گويـنـد. عـــامل آن
باكتري، ويروس و يا مواد آلرژي زا مي بـاشنـد. بـا آنـكه زياد
جدي نيستند، امـا بـايـد درمـان گــردد. قـرمــزي، سوزش و
الـتـهاب مـلتــحمه، اشـك ريـزي چشمها همرا با ترشـحـات
چـركي از نشـانه هــاي آن ميباشد. واگير دار است. درمـان
استفاده از آنتي بيوتيكها و داروهاي ضد التهاب مي باشد.
براي پيشگيري از آن:دستان خود را مرتبا با صابون بشوييد، حوله و دستمال، قطره چشمي، مداد خط چشم، عـينك ايمني خود را با ديگران بطور مشترك استفاده نكنيد.
گل مژه (STY)
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
به تورم چركي مختصر غدد پلك (نزديك انتهاي ريشه مژه ها) اطـلاق
مي گردد. يـك عفـونت باكتريـايي مي بـاشد كـه ســبب انسداد غدد
چربي اطراف پلك مي گردد. واگير دار نيست. نشانه هاي آن قرمزي،
تـورم و درد در ناحيه چـشم بوده و اندكي سبب تاري ديد مي گـردد.
درمــان آن: 1- كمپرس آب گرم توسط يك پارچه پاكيزه 4 بار در روز به
مـدت 15 دقيقه. 2- استـفـاده از آنتي بيوتيك قطره اي و يا پماد آن. از
ماليدن چشمها خودداري كنيد زيرا سبب گسترش عفونت مي گردد.
بـراي پيشگيري از آان: دستهاي خود را مرتبا با صابون بشوييد.
خشكي چشم (DRY EYES)
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
هنگامي كه اشك چشم رطوبت و خاصيت روانگرداني
خود را از دست مي دهـد و يـا بـــه اندازه كافي ترشح
نميگردد، اين عارضه ايجاد ميشود. علت آن: كـــهولت
سـن، يائسگي در زنان، عوامل محيطي مانند گــرد و
غـبـار، آب و هـواي خـشـك و بـاد خـيـز، دود سيـگـــار،
استــفاده نادرست از لنزهای تماسی ، فقر ويتامين آ،
كمبود خواب، خيره شدن زياد به صفحه تلويزيون و يا
مانيتور. علامت آن: خارش، قرمزي چشـمها، اشك ريزش، احساس يك جسم خارجي در چشم. درمان آن: تـجـويـز اشـــك مصنوعي.
اجسام شناور (FLOATERS)
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
نقطه هاي ريز، گرد و يا رشته مانندي كه در ميدان
ديد شما مشاهده مي گردد. زماني كه به يك پس
زمينه روشن و يا نور درخشنده نگاه ميكنيد بيشتر
نمايان ميگردند. علت آن: زجاجيه چشم ماده ژلــه
مانندي ميباشد كه سبب ثبات چشمها مي گـردد
ايـن ماده حفره چشم داخلي را پر كرده است. آنها
در واقع ذرات سلولي شناور درون زجاجيه هستند
كه سايه شان بر شبكيه چشم مي افتد. در همه
افـراد وجـود داشــته و طبيعي و بي ضرر ميباشند.
اما افزايش ناگهاني آن همـراه بـا تــلالو هاي جرقه
مانند در چشم مي تواند دليل جدايي شبكيه باشد كه بسيار خطرناك است. الـبـتــه در افرادي كه مبتلا به ميگرن هستند ممكن است در چشـمانشـان يـك تلالـو جـــرقه مـانند سوسو زننده به مدت 15 ثانيه ايجاد گردد كه علت آن فشار زجاجيه به شبكيه ميباشد.
( نظر دادن فراموشتون نشه )